Mens <3 Machine in TextielMuseum Tilburg: de ontwikkeling van nieuwe vormen van weefkunst
In het TextielMuseum in Tilburg loopt nog tot 11 oktober een tentoonstelling die textielliefhebbers beter niet missen. Mens <3 Machine is een passende viering van 25 jaar TextielLab en demonstreert hoe ontwerpers en weefspecialisten samen de grenzen van textiel kunnen verleggen.
Textiel dat golft als een sculptuur, geweven structuren die diepte en beweging krijgen en stoffen waarin kleur laag voor laag wordt opgebouwd,… Met Mens <3 Machine (Beeld boven Josefina Eikenaar) in het TextielLab wordt getoond hoe ontwerpers en weefspecialisten nieuwe vormen van weefkunst ontwikkelen. Het TextielLab is de professionele werkplaats van het museum. Hier experimenteren kunstenaars, vormgevers, technici en weefspecialisten dagelijks met de mogelijkheden van geavanceerde weefmachines. Het resultaat is werk dat zich beweegt tussen kunst, design, architectuur en innovatie.
Van jong talent tot gevestigde multidisciplinaire professionals
Binnen het TextielLab werken makers nauw samen aan projecten die met traditionele technieken vaak niet mogelijk zouden zijn: van gelaagde wandwerken tot experimentele 3D-weefsels. De tentoonstelling toont hoe die samenwerking leidt tot vernieuwende structuren en ruimtelijke vormen. Dat is onder meer zichtbaar in het werk van Mae Engelgeer, Fransje Gimbrère en Samira Boon, ontwerpers die zich vanuit het TextielLab ontwikkelden van jong talent tot gevestigde studio’s.
Mae Engelgeer – Textiel als gelaagde compositie
Het handelsmerk van Mae Engelgeer wordt zichtbaar in gelaagde textielontwerpen waarin kleur, ritme en tactiliteit samenkomen. Mens <3 Machine toont een deel van haar monumentale werk Abstract Notes, oorspronkelijk ontwikkeld voor de foyer van TivoliVredenburg in Utrecht. Voor de tentoonstelling werd een deel van deze textielwand opnieuw opgebouwd.
Voor Abstract Notes werkte Engelgeer samen met het TextielLab aan een textiele wandbespanning van 700 m², vervaardigd uit volledig gerecycled polyester, waaronder PET-flessen uit de regio Utrecht. Voor het ontwerp liet Engelgeer zich inspireren door de collages en schetsen van architect Herman Hertzberger. Met behulp van geavanceerde weeftechnieken werden complexe nuances en structuren ontwikkeld die met traditionele technieken nauwelijks realiseerbaar zijn. Het project demonstreert hoe textiel zich kan ontwikkelen tot een ruimtelijke en zintuiglijke ervaring.
Fransje Gimbrère – Textiel als ruimtelijke structuur
Fransje Gimbrère staat bekend om haar onderzoek naar hoe textiel zich kan ontwikkelen tot ruimtelijke structuren. In Mens <3 Machine is haar werk Physis te zien, een installatie die zij in het TextielLab ontwikkelde voor het Koopmansgebouw van Tilburg University.
Het gelaagde netwerk van losse draden speelt met licht en beweging en lijkt voortdurend te verdichten, te vervormen en zich weer op te splitsen. Het is soms opgebouwd uit wel zestien geweven lagen. Met behulp van 3D-weeftechnieken ontstaat een werk dat zich beweegt tussen textiel, architectuur en sculptuur.
Samira Boon – Van vlak weefsel naar ruimtelijke vorm
Innovatief 3D-textiel, geïnspireerd op de Japanse vouwkunst origami, is op zijn beurt typisch Samira Boon. In Mens <3 Machine maak je kennis met haar Yoshimura Fold uit de serie Archi Folds: een geweven structuur die zich na het weven zelfstandig vouwt tot een driedimensionale vorm.
De vouwpatronen worden digitaal ontwikkeld en samen met het TextielLab vertaald naar geweven structuren die zichzelf tot een ruimtelijke vorm vouwen. Het resultaat is een flexibel weefsel dat niet alleen visueel verandert, maar ook invloed heeft op de indeling en akoestiek van een ruimte. Daarmee onderzoekt Boon hoe geweven structuren niet alleen een oppervlak kunnen zijn, maar ook een ruimte kunnen vormen en veranderen.
Internationaal platform voor textiel en experiment
Mens <3 Machine illustreert ook het internationale karakter van het TextielLab. Dat is onder meer zichtbaar in het werk van de Japanse kunstenaar Aiko Tezuka, van wie het wandkleed Certainty / Entropy (Japan 2) in de tentoonstelling te zien is. Het werk, ontwikkeld in opdracht van Hermès, combineert een traditioneel Japans textielpatroon uit de achtste eeuw met hedendaagse symbolen zoals het copyrightteken, het vredesteken en milieusymbolen. Door delen van het weefsel bewust los te halen en te ontrafelen, legt Tezuka de verschillende lagen en belangen bloot die door tijden en culturen heen met elkaar verweven zijn, en creëert zij een nieuwe compositie.
Maken wordt zichtbaar
Het TextielMuseum is een van de weinige musea waar bezoekers het maakproces van dichtbij kunnen meemaken. Midden in het museum werken technici, productontwikkelaars en vormgevers samen aan nieuwe toepassingen, terwijl bezoekers kunnen meekijken op de werkvloer van het TextielLab.
De tentoonstelling Mens <3 Machine kun je bezoeken tot en met 11 oktober 2026.
Meer informatie over het textielmuseum: klik hier
Meer informatie over Mens <3 Machine: klik hier
